M.E.B. Bağlı Okulda Kantin İşletme ve Kira ödemesi

sırkette calısanın arabasını ı sırket adına kıralıyorum

kanunda belirttiğine göre yapılmaz diyor zaten bende bir bilsem sonucu maliyeye adamı mükellef danışma hizmeti diye koymuşlar adamın kdv kanunundan haberi yok birde bana bilgi vermeye çalışıyor nasıl iş anlamadım

neden yok kantineler özel bir durummu var

arkadaşlar %3 tutarında bir arz bedeli adı altında bir miktar peşin alınıyor. bu tamamen kiranın dışında vergi dairesine yatıyor. sanki bir damga vergisi gibi kiralanan yerin kirası karşılığı 2 nolu KDV veriyorum ben fakat bundan 4-5 yıl önce böyle bir uygulama yoktu.

OKUL KANTİN İŞLETMELERİNİN VERGİSEL AÇIDAN DURUMU

Uygulamada okul kantin işletmelerinin nasıl vergilendirileceği konusunda tereddüte düşülmektedir. Okul kantininin işletilmesi için ödenen bedel stopaja tabi midir? Sorumlu sıfatıyla KDV ödenmesi gerekir mi gerekmez mi? Yazımızın amacı bu tereddütleri gidermektir.
Gayrimenkul ve hakların kiralanması Katma Değer Vergisi Kanununa göre "hizmet" niteliği taşıyan bir işlemdir.Bu hizmet ticari faaliyet kapsamında ifa edilmesi halinde Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1. maddesi gereğince genel hükümler çerçevesinde vergiye tabi olur. Aynı Kanunun 1/3-f maddesinde de Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması işlemleri katma değer vergisinin konusuna alınmıştır. Bu hükme göre, Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması; ticari, zirai, mesleki faaliyet kapsamına girmese dahi vergiye tabi olur. Ancak Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-d maddesi hükmü ile iktisadi işletmelere dahil olmayan "gayrimenkullerın kiralanması vergiden istisnadır. Ancak Hazinenin özel mülkiyetinde olup tahsisli veya genel bütçeye dahil dairelerin hizmetlerini karşılamak üzere kiralanmış taşınmazlarda, görevli personelin ihtiyacını karşılamak amacıyla uygun görülecek bir yerin ihtiyaca göre çay ocağı kantin vb. amaçlarla kullanılmak üzere kiraya verilmesi, işletme hakkının kiraya verilmesi olarak değerlendirilmesi gerekecektir.
İdare, bu yerlerde sahip olduğu işletme hakkını, belirli bir kira bedeli karşılığında belli bir süre kiralayabilecektir. Bu tür kiralama işlemleri Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-d maddesindeki istisna kapsamına girmediğinden vergiye tabi olması gerekmektedir. Çünkü Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-d maddesinde İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri istisna kapsamındadır. Ancak bu madde yanlış yorumlanmamalıdır. Gayrimenkuller esas niteliği bakımından bir yerden başka bir yere taşınması mümkün olmayan, dolayısıyla yerinde sabit olan mallardır. Bunlar Türk Medeni Kanununun 632 nci maddesinde arazi, tapu siciline müstakil ve daimi olmak üzere ayrıca kaydedilen haklar ve madenler olarak sayılmıştır. Hazinenin özel mülkiyetinde olup tahsisli veya genel bütçeye dahil dairelerin hizmetlerini karşılamak üzere kiralanmış taşınmazlarda, uygun görülecek bir yerin ihtiyaca göre çay ocağı kantin vb. amaçlarla kullanılmak üzere kiraya verilmesi, işletme hakkının kiraya verilmesi olarak değerlendirileceğinden ve gayrimenkul kiralanması olarak değerlendirilmediğinden dolayı kantin işletmeleri bu istisnadan yararlanamazlar.
11 No’lu Kurumlar Vergisi Sirkülerinde bu konuda açıklama yapılmıştır. Buna göre Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul ve kurumlardaki kantin açık alan, salon ve benzeri yerlerin ticari, eğitsel, kültürel, sosyal ve sportif etkinliklerde kullanılmak üzere okul aile birliklerince üçüncü şahıslara kiralanması işlemi Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3-f bendine göre genel oranda katma değer vergisine tabidir.
Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul ve kurumlardaki kantin açık alan, salon ve benzeri yerlerin ticari, eğitsel, kültürel, sosyal ve sportif etkinliklerde kullanılmak üzere okul aile birliklerince kiralanması işleminde kiralayan 2 nolu kdv beyannamesi ile vergisini beyan edip ödemelidir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinde yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden %22 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmaktadır. 70. maddede ayrıca işletme hakkı kiralamalarının stopaja tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Birlikler, il ve ilçe milli eğitim müdürlükleri gelir vergisi mükellefi olmadığı için elde ettikleri kira gelirlerinden gelir vergisi kesintisi yapılmayacaktır. Dolayısıyla okul kantinlerinden stopaj kesintisi yapılması söz konusu değildir.

 

 

 

T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü

Kurumlar Vergisi Sirküleri/11

 

Konusu	: Mülkiyeti Hazineye ait olup Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli ve bu Bakanlığa bağlı okul ve kurumlardaki kantin, açık alan, salon ve benzeri yerlerin okul aile birliklerince işletilmesi veya işlettirilmesi ile ilgili olarak yapılacak uygulama
Tarihi	: 05.08.2004
Sayısı	: KVK-11/2004-9/ Okul Aile Birlikleri-1
İlgili Olduğu Maddeler	: 5422 sayılı KVK 1ve 4 üncü maddeleri, 193 sayılı GVK 94 üncü maddesi, 3065 sayılı KDVK 1/3-f maddesi

1- Giriş

 

Mülkiyeti Hazineye ait olup Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli ve bu Bakanlığa bağlı okul ve kurumlardaki büfe, kantin, çay ocağı, yemekhane, kafeterya, bahçe, açık alan, salon ve benzeri yerlerin ticari, eğitsel, kültürel, sosyal ve sportif etkinliklerde kullanılmak üzere Milli Eğitim Bakanlığının gözetim ve denetiminde okul aile birliklerince işletilmesi veya işlettirilmesine ilişkin esaslar, Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında 15.03.2004 tarihli protokolle düzenlenmiş olup, uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleyen 277 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği yayımlanmıştır.

Anılan Protokol ve Genel Tebliğe göre;

- Söz konusu yerlerin okul aile birliklerince işletilmesi halinde işletilen yerin gayri safi hasılatının %1’i,

- Üçüncü kişilere kiraya verilmesi halinde okul aile birliklerince elde edilecek gayri safi gelirin %3’ü,

Üçer aylık dönemler itibariyle, takip eden ayın yirmisine kadar, Hazineye arz bedeli olarak okul aile birliklerince ilgili defterdarlık veya malmüdürlüklerine ödeneceği,

- Bu yerlerin okul aile birliklerince işletilmemesi veya kiraya verilmemesi halinde söz konusu yerlerin defterdarlık veya mal müdürlüklerince kiraya verileceği ve kira gelirlerinin genel bütçeye irat kaydedileceği,belirlenmiştir.

Bu sirkülerin konusunu, anılan yerlerin işletilmesi veya işlettirilmesi ile ilgili vergisel yükümlülüklerin açıklanması oluşturmaktadır.

2- Okul ve Kurumlardaki Kantin, Açık Alan, Salon ve Benzeri Yerlerin Okul Aile Birlikleri Tarafından İşletilmesi

Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (C) bendinde; iktisadi kamu müesseseleri kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış, 4 üncü maddesinde de Devlete, özel idarelere, belediyelere ve diğer kamu idare ile müesseselerine ait veya tabi olup, faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci maddenin (A) ve (B) işaretli bentleri dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu müesseseleri olduğu, bunların kazanç gayesi gütmemelerinin, faaliyetlerinin kanunla tevdi edilmiş görevler arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının, müstakil muhasebeleri ve kendilerine tahsis edilmiş sermayelerinin veya işyerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerine tesir etmeyeceği yer almaktadır.

Bu hükme göre, Devlete, özel idarelere, belediyelere ve diğer kamu idare ve müesseselerine ait veya tabi olup devamlı olarak ticari, sınai ve zirai konularda faaliyet gösteren işletmeler kurumlar vergisi mükellefidirler.

Okul aile birlikleri, Milli Eğitim Temel Kanununa göre çıkarılan yönetmelik uyarınca kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan amacı; okulun ihtiyaçlarının karşılanması, veli ve öğretmenler arasında işbirliğinin sağlanması olan ve bulundukları okul bünyesinde faaliyet gösteren birliklerdir.

Buna göre, bulunduğu okul bünyesinde ve okul adına faaliyet gösteren anılan birliklerin söz konusu yerleri işletmeleri halinde, Kurumlar Vergisi Kanununun 1/C ve 4 üncü maddesi hükümleri uyarınca iktisadi kamu müessesesi olarak kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis ettirilmesi ve mükellefiyetle ilgili ödevlerini yerine getirmesi gerekir. Vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesinden okul aile birliği yönetiminde bulunanlar sorumludur.

3- Okul ve Kurumlardaki Kantin, Açık Alan, Salon ve Benzeri Yerlerin Okul Aile Birlikleri Tarafından Üçüncü Kişilere Kiraya Verilmesi

Okul aile birliklerince söz konusu yerlerin kendilerince işletilmeyip üçüncü kişilere kiraya verilmesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlardan olmaması nedeniyle bunlara yapılacak kira ödemeleri üzerinden ödemeyi yapanlarca gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.

Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul ve kurumlardaki kantin açık alan, salon ve benzeri yerlerin ticari, eğitsel, kültürel, sosyal ve sportif etkinliklerde kullanılmak üzere okul aile birliklerince üçüncü şahıslara kiralanması işlemi Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3-f bendine göre genel oranda katma değer vergisine tabidir.

Öte yandan, 30 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin “F-Kiralama ve Reklam Verme İşlemlerinde Sorumluluk Uygulaması” alt başlığında “ ...kiralama işlemleri ile ilgili katma değer vergisinin; kiraya verenin başka faaliyetleri nedeniyle gerçek usulde katma değer vergisi mükellefiyetinin bulunmaması ve kiralayanın da gerçek usulde katma değer vergisi mükellefi olması durumunda kiralayan tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edileceği...” açıklanmıştır.

Buna göre, söz konusu kira bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplanması ve ilgili dönem katma değer vergisinin de bahsi geçen Tebliğ’de yapılan açıklamalar doğrultusunda beyan edilmesi gerekmektedir.

4-Okul ve Kurumlardaki Kantin, Açık Alan, Salon ve Benzeri Yerlerin Defterdarlık veya Mal Müdürlüklerince Kiraya Verilmesi

Söz konusu yerlerin defterdarlık veya malmüdürlüklerince kiraya verilmesi halinde kiracılar tarafından ödenecek kira bedeli üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.

Duyurulur.

Osman ARIOĞLU
Bakan a.

Gelirler Genel Müdürü

 

 

1 Eylül 2005

                                                                    

Levent GENÇYÜREK

Maliye Başmüfettişi

9 Eylül Üniversitesi İşletme Fak.Öğretim Görevlisi

gencyurek@yahoo.com

 

Okul Aile Birlikleri ve Vergi

 

Milli Eğitim Bakanlığının bütçesinin yetersizliği de göz önüne alındığında, önümüzdeki eğitim ve öğretim yılında karşımıza çıkacak tablonun en önemli parçasını Okul Aile Birliklerinin oluşturacağını ve eğitim alanında bu birliklerin ağırlıklarının giderek artacağını söylemek mümkün.

 

Okul-aile birlikleri; okulların eğitim ve öğretim hizmetlerine etkinlik  ve verimlilik kazandırmak, okulların ve maddi imkânlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere; ayni ve nakdi bağışları kabul edip maddi katkı sağlamak amacıyla sosyal ve kültürel etkinlikler ve kampanyalar düzenleyebildikleri gibi okulların bünyesinde bulunan kantin, açık alan, salon ve benzeri yerleri işletebilir veya işlettirebilirler.

 

Devlete ait okullarda okul aile birlikleri, kantin, açık alan, salon ve benzeri yerleri, eğitim-öğretimi aksatmayacak şekilde öncelikle işletmecilere kiralama usulü ile işlettirir veya işletebilirler.Bu yerler, Devlet İhale Kanunu uyarınca pazarlık usulü ile kiraya verilir ve kiralamada taraflarca sözleşme düzenlenir.

 

Kantin ve benzeri yerlerin kiralanmasında yapılacak ihalelerde, katılımcılardan ustalık belgesi istenir. Ancak katılımcıların hiç birisinin ustalık belgesi bulunmaması durumunda sertifika, kurs bitirme belgesi, kalfalık veya iş yeri açma belgelerinden en az birine sahip olma şartı aranır. Kantin ve benzeri yerlerde, alanlarında mesleki ve teknik eğitim diploması, sertifika, kurs bitirme belgesi, kalfalık, ustalık ve iş yeri açma belgelerinden en az birine sahip, eğitim-öğretim ortamına ve öğrenci psikolojisine uyum sağlayabilecek kişiler istihdam edilir.

 

Kiraya verilen yerler bizzat yüklenici tarafından çalıştırılır ve başkası tarafından çalıştırılamaz, resmi veya gayri resmi devir ve temlik yapılamaz. Kantinin işletilmesinde ödeme kaydedici cihaz (yazarkasa) kullanılır.

 

Okullarda kantin, açık alan, salon ve benzeri yerlerin okul aile birliklerince işletilmesi halinde, işletilen yerin gayri safi hasılatının %1’i birlikçe, işletmecilere kiraya verilmesi hâlinde ise elde edilecek gayri safi gelirin %3’ü işleten kişi veya kurumca Hazineye arz bedeli olarak ödenir. Arz bedelinin ödenmesinin takibinden okul müdürü ve birlik yönetim kurulu başkanı sorumludur. Okulların kantin, açık alan, salon ve benzeri yerlerinden sağlanan kira gelirlerinden arz bedeli düşüldükten sonra kalan net işletme gelirlerinin % 80’i birliğin, % 10’u ilçe millî eğitim müdürlüğünün, % 10’u il milli eğitim müdürlüğünün ilgili banka hesaplarına aktarılır.

 

Okul-aile birlikleri tarafından yapılan kiralamalar katma değer vergisine tabidir. Okul-aile birliğinin başka faaliyetleri nedeniyle gerçek usulde katma değer vergisi mükellefiyetinin bulunmaması halinde katma değer vergisi, kiralayan tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir. Bu kapsamdaki kiralamalarda, kiraya veren  birlik tarafından beyanname verilmeyeceği tabidir. ,

 

Kiralama yerine, kantin, açık alan, salon ve benzeri yerleri kendileri işleten okul aile birliklerinin  katma değer vergisi mükellefi olma ve beyanname vermek zorunluluğu bulunmaktadır.

 

Diğer taraftan, Okul aile birliklerince büro ve temizlik işerinde veya  kantin vb. yerlerde istihdam edilen personele ödenen ücretler üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılması zorunludur.